سایز گیتار کلاسیک باید با قد و طول دست نوازنده جور باشد؛ گیتار بزرگ برای کودک، یادگیری را سخت و دلسردکننده می‌کند. گیتار کلاسیک در سایزهای ۱/۴، ۱/۲، ۳/۴، ۷/۸ و کامل (۴/۴) ساخته می‌شود. در این راهنما می‌گوییم هر سایز برای چه سنی مناسب است، چطور سایز را اندازه بگیرید و هنگام خرید گیتار کلاسیک برای کودک به چه نکاتی دقت کنید.
خلاصه در یک نگاه
- سایز کامل (۴/۴): بزرگسالان و نوجوانان با قد معمول.
- سایز ۳/۴: معمولا کودکان حدود ۸ تا ۱۲ سال.
- سایز ۱/۲: معمولا کودکان حدود ۵ تا ۸ سال.
- سایز ۱/۴: کودکان خردسال.
- سن فقط راهنماست؛ قد و طول دست کودک معیار دقیق‌تر است.
فهرست مطالب
چرا سایز گیتار کلاسیک مهم است؟
در گیتار بزرگ‌تر از اندازه، کودک نمی‌تواند دستش را راحت دور دسته بگیرد، به فرت‌های دور نمی‌رسد و برای نگه داشتن ساز، بدنش را کج می‌کند. نتیجه، خستگی، درد شانه و مچ، و از همه بدتر، دلسردی از یادگیری است. گیتار با سایز درست اجازه می‌دهد کودک از روز اول وضعیت صحیح بدن و دست را یاد بگیرد. برای همین، انتخاب سایز گیتار کلاسیک یکی از مهم‌ترین تصمیم‌ها در خرید اولین ساز کودک است.
راهنمای سایز گیتار کلاسیک بر اساس سن
سایز ۱/۴
کوچک‌ترین سایز رایج، برای کودکان خردسال که تازه با ساز آشنا می‌شوند. صدای این گیتارها کوچک است و بیشتر برای آشنایی اولیه مناسب‌اند.
سایز ۱/۲
برای بسیاری از کودکان دبستانی سال‌های اول، سایز ۱/۲ انتخاب مناسبی است. دسته کوتاه‌تر و بدنه کوچک‌تر، نگه داشتن ساز را راحت می‌کند.
سایز ۳/۴
رایج‌ترین سایز برای کودکان دبستانی سال‌های بالاتر و نوجوانان کم‌سن. بعضی بزرگسالان با قد کوتاه یا دست‌های کوچک هم با سایز ۳/۴ راحت‌ترند.
سایز ۷/۸
سایزی میان ۳/۴ و کامل، برای نوجوانان و بزرگسالانی که سایز کامل برایشان کمی بزرگ است. این سایز کمتر رایج است و در بازار دست‌دوم کمتر پیدا می‌شود.
سایز کامل (۴/۴)
سایز استاندارد برای بزرگسالان و نوجوانانی که به قد معمول رسیده‌اند. بیشتر گیتارهای کلاسیک بازار، سایز کامل‌اند.
چطور سایز گیتار کلاسیک را اندازه بگیریم؟
بهترین روش، امتحان کردن ساز است. کودک را روی صندلی بنشانید و گیتار را در وضعیت نوازندگی در دستش بگذارید:
- دست راست باید راحت روی بدنه قرار بگیرد و به حفره صدا برسد، بی آنکه شانه بالا برود.
- دست چپ باید بدون کشیده شدن کامل بازو، به ابتدای دسته (فرت اول) برسد.
- پای کودک باید روی زمین یا زیرپایی قرار بگیرد و ساز روی پا سر نخورد.
اگر امتحان حضوری ممکن نیست، قد کودک و طول دست او را اندازه بگیرید و با جدول سایز سازنده مقایسه کنید. معلم گیتار هم بهترین مشاور برای انتخاب سایز است. برای پیشینه گیتار کلاسیک و سایزهای آن، صفحه Classical guitar در ویکی‌پدیا را ببینید.
نکات خرید گیتار کلاسیک برای کودک
- ارتفاع سیم پایین مهم‌تر از برند است؛ انگشت‌های کودک قدرت کمی دارند و سیم بلند، نواختن را دردناک می‌کند.
- سیم کشش کم را انتخاب کنید تا فشار روی انگشت‌ها کمتر باشد.
- پیچ‌های کوک (تیونرها) باید نرم بچرخند و ساز کوک را نگه دارد؛ گیتاری که مدام از کوک خارج می‌شود، گوش کودک را خراب می‌کند.
- کیف یا کاور برای جابه‌جایی به کلاس ضروری است.
- ساز اسباب‌بازی نخرید؛ گیتارهای پلاستیکی یا بسیار ارزان معمولا کوک نمی‌مانند.
گیتار کودک: نو یا دست‌دوم؟
کودکان معمولا هر چند سال به سایز بزرگ‌تری نیاز دارند. برای همین خرید گیتار کلاسیک دست‌دوم برای کودک بسیار منطقی است: هزینه کمتر و امکان فروش مجدد وقتی سایز بعدی لازم شد. هنگام خرید دست‌دوم، نکات راهنمای خرید گیتار کلاسیک دست‌دوم را بررسی کنید. وقتی کودک بزرگ شد، گیتار قبلی را در آلنیکو آگهی کنید تا به کودک دیگری برسد.
کلاسیک یا آکوستیک برای کودک؟
برای بیشتر کودکان، گیتار کلاسیک انتخاب بهتری است: سیم نایلونی به انگشت‌های کوچک فشار کمتری می‌آورد و آموزش کودکان در بیشتر آموزشگاه‌ها با گیتار کلاسیک شروع می‌شود. تفاوت این دو را در تفاوت گیتار کلاسیک و آکوستیک بخوانید.
کی سایز را بزرگ کنیم؟
وقتی کودک برای رسیدن به فرت اول بازویش را کاملا باز می‌کند و راحت است، یا وقتی گیتار روی پایش کوچک به نظر می‌رسد و دست راستش بیرون از بدنه قرار می‌گیرد، احتمالا وقت سایز بعدی رسیده است. با معلم مشورت کنید؛ بزرگ کردن زودهنگام هم به اندازه دیر کردن مشکل‌ساز است.
سایز گیتار کلاسیک برای بزرگسالان
بیشتر بزرگسالان با سایز کامل راحت‌اند، اما همه نه. اگر قد کوتاهی دارید، دست‌هایتان کوچک است یا بعد از نیم ساعت نوازندگی شانه و مچتان درد می‌گیرد، گیتار ۷/۸ یا حتی ۳/۴ را امتحان کنید. علاوه بر سایز، پهنای دسته هم مهم است: گیتار کلاسیک دسته پهنی دارد و بعضی سازندگان مدل‌هایی با دسته باریک‌تر می‌سازند که برای دست‌های کوچک راحت‌ترند. در انتخاب سایز گیتار کلاسیک برای خودتان، معیار راحتی بدن است، نه عادت یا ظاهر ساز.
سایز گیتار کلاسیک در آگهی‌های دست‌دوم
در بازار دست‌دوم، سایز ساز همیشه در عنوان آگهی نوشته نمی‌شود. اگر دنبال گیتار کودک هستید، در جست‌وجو «۳/۴» یا «۱/۲» را هم امتحان کنید و پیش از خرید، از فروشنده طول کل ساز یا طول سیم (فاصله شیطانک تا سدل) را بپرسید. این عدد سایز واقعی ساز را دقیق‌تر از عنوان آگهی نشان می‌دهد.
اشتباه‌های رایج در انتخاب سایز
- خرید سایز بزرگ‌تر «تا کودک با آن بزرگ شود»؛ کودک تا آن زمان ممکن است علاقه‌اش را از دست بدهد.
- انتخاب فقط بر اساس سن، بدون توجه به قد و طول دست.
- خرید گیتار آکوستیک بدنه بزرگ برای کودک کم‌سن.
- نادیده گرفتن ارتفاع سیم؛ حتی در سایز درست، سیم بلند یادگیری را سخت می‌کند.
جدول تقریبی طول سیم بر اساس سایز گیتار کلاسیک
دقیق‌ترین معیار برای مقایسه سایز گیتار کلاسیک، طول ارتعاشی سیم (اسکیل) است؛ یعنی فاصله شیطانک تا سدل. اعداد زیر تقریبی‌اند و بین سازندگان کمی تفاوت دارند:
- سایز ۱/۴: طول سیم حدود ۴۸ تا ۵۰ سانتی‌متر.
- سایز ۱/۲: طول سیم حدود ۵۳ سانتی‌متر.
- سایز ۳/۴: طول سیم حدود ۵۷ تا ۵۸ سانتی‌متر.
- سایز ۷/۸: طول سیم حدود ۶۱ تا ۶۳ سانتی‌متر.
- سایز کامل (۴/۴): طول سیم حدود ۶۵ سانتی‌متر.
چون نام‌گذاری سایز بین برندها یکسان نیست، در خرید گیتار دست‌دوم به‌جای تکیه بر برچسب سایز، طول سیم را بپرسید. اگر فروشنده نمی‌داند، از او بخواهید فاصله شیطانک تا فرت دوازده را اندازه بگیرد و دو برابر کند.
علاوه بر طول سیم، به چه چیزهایی توجه کنیم؟
پهنای دسته
گیتارهای کلاسیک معمولا دسته پهن‌تری از گیتارهای آکوستیک فلزی دارند. پهنای دسته در شیطانک، در گیتار کلاسیک سایز کامل، معمولا حدود ۵۲ میلی‌متر است. بعضی گیتارهای کلاسیک دسته باریک‌تری دارند که برای دست‌های کوچک‌تر یا نوازندگانی که از گیتار آکوستیک یا الکتریک می‌آیند، راحت‌تر است. اگر دست کوچکی دارید، علاوه بر سایز گیتار کلاسیک، به پهنای دسته هم توجه کنید.
ضخامت دسته
ضخامت دسته از پشت هم بر راحتی اثر دارد. دسته ضخیم برای دست کوچک خسته‌کننده است.
عمق بدنه
بدنه عمیق‌تر صدای پرتر دارد، اما برای کودک یا نوازنده کوچک‌جثه، بغل کردن آن سخت‌تر است و شانه را بالا می‌برد.
ارتفاع سیم
ارتفاع زیاد سیم، حتی در گیتار با سایز مناسب، نواختن را سخت می‌کند. گیتار کودکان باید ارتفاع سیم پایین و تنظیم دقیق داشته باشد.
اندازه‌گیری طول دست برای انتخاب سایز گیتار کلاسیک
اگر امکان امتحان حضوری نیست، طول دست راهنمای خوبی است. کودک بایستد و دست چپ را کاملا به پهلو و موازی زمین باز کند. فاصله وسط گردن تا نوک انگشت میانی را با متر اندازه بگیرید. راهنمای تقریبی رایج:
- حدود ۴۳ تا ۵۱ سانتی‌متر: سایز ۱/۴.
- حدود ۵۱ تا ۵۶ سانتی‌متر: سایز ۱/۲.
- حدود ۵۶ تا ۶۰ سانتی‌متر: سایز ۳/۴.
- بیشتر از ۶۰ سانتی‌متر: سایز ۷/۸ یا سایز کامل.
این اعداد فقط نقطه شروع‌اند. اگر طول دست کودک در مرز دو سایز است، سایز کوچک‌تر معمولا انتخاب امن‌تری است؛ چون ساز بزرگ نواختن را سخت می‌کند و ممکن است کودک را از ادامه یادگیری دلسرد کند. کودکانی که دست‌های کوچک‌تر از سن خود دارند یا تازه شروع کرده‌اند، با سایز کوچک‌تر راحت‌ترند.
سایز گیتار کلاسیک برای نوجوان در حال رشد
نوجوانان در چند سال قد و دستشان به‌سرعت تغییر می‌کند. اگر نوجوانی در مرز سایز ۳/۴ و سایز کامل است، به چند نکته توجه کنید: اگر رشد سریعی دارد و قرار است جدی ادامه دهد، سایز ۷/۸ می‌تواند پلی مناسب باشد. اگر از نظر جثه به سایز کامل نزدیک است، خرید سایز کامل با دسته کمی باریک‌تر، از خرید دوباره در یک سال آینده جلوگیری می‌کند. در هر حال، راحتی امروز مهم‌تر از پیش‌بینی رشد است؛ نوجوانی که با ساز بزرگ مشکل دارد، کمتر تمرین می‌کند.
تفاوت صدای سایزهای مختلف
گیتارهای کوچک‌تر به خاطر بدنه کوچک‌تر و طول سیم کوتاه‌تر، صدای کم‌حجم‌تر و بیس ضعیف‌تری دارند. این تفاوت طبیعی است و برای هنرجوی کودک مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ اهمیت راحتی نواختن در این سن بسیار بیشتر از کیفیت صداست. همچنین، چون طول سیم کوتاه‌تر است، کشش سیم‌ها کمتر و فشردن آن‌ها آسان‌تر است، که برای انگشت‌های کوچک مزیت است. برای گیتارهای کوچک، از سیم‌های مخصوص همان سایز استفاده کنید؛ سیم‌های گیتار سایز کامل روی گیتار کوچک کشش نامناسبی پیدا می‌کنند.
هزینه‌های جانبی گیتار کودک
- کیف سبک و پددار: کودک باید بتواند گیتار را حمل کند.
- زیرپایی: برای وضعیت نشستن درست.
- تیونر: کودک هنوز نمی‌تواند با گوش کوک کند.
- سیم یدک مخصوص سایز: سیم مناسب سایز گیتار.
- تنظیم توسط سازساز: کاهش ارتفاع سیم برای راحتی بیشتر.
چک‌لیست چاپی انتخاب سایز گیتار کلاسیک
- طول سیم (اسکیل) با سن و قد هماهنگ است
- پهنای و ضخامت دسته برای دست نوازنده راحت است
- عمق بدنه مانع وضعیت درست نشستن نیست
- ارتفاع سیم پایین است
- آزمون نشستن و دسترسی به فرت اول موفق بود
- گیتار سالم و کوک‌پذیر است
- سیم مناسب سایز روی ساز است
خرید و فروش گیتار کودک در بازار دست‌دوم
کودکان در چند سال سایز گیتار را عوض می‌کنند و بازار دست‌دوم گیتارهای کوچک بازار فعالی است. خرید گیتار کودک دست‌دوم سالم، هزینه را به‌طور قابل توجهی کم می‌کند و وقتی کودک بزرگ‌تر شد، می‌توانید همان گیتار را بفروشید و با پول آن سایز بزرگ‌تر بخرید. برای این که گیتار کودک ارزش فروش مجدد خود را حفظ کند، آن را در کیف نگه دارید، از ضربه دور کنید و جعبه یا کیف اصلی را نگه دارید. هنگام فروش در آلنیکو، سایز گیتار کلاسیک و طول سیم را در آگهی بنویسید تا خانواده‌هایی که دنبال همان سایز هستند، آگهی شما را پیدا کنند.
واژه‌نامه سایز گیتار
- اسکیل: طول ارتعاشی سیم، از شیطانک تا سدل.
- شیطانک: قطعه بالای دسته که سیم‌ها از رویش رد می‌شوند.
- سدل: قطعه روی بریج که سیم‌ها از رویش رد می‌شوند.
- پهنای شیطانک: پهنای دسته در محل شیطانک.
- زیرپایی: پایه کوچک برای بالا بردن پای چپ در نواختن گیتار کلاسیک.
کودک چپ‌دست و سایز گیتار
اگر کودک شما چپ‌دست است، پیش از خرید با استاد او مشورت کنید. بسیاری از کودکان چپ‌دست با گیتار معمولی (راست‌دست) یاد می‌گیرند و مشکلی ندارند، چون هر دو دست در نواختن گیتار نقش مهمی دارند. اما بعضی کودکان با گیتار چپ‌دست راحت‌ترند. گیتار کلاسیک را می‌شود با تغییر ترتیب سیم‌ها و جابه‌جایی شیطانک و سدل برای چپ‌دست تنظیم کرد، اما این کار در گیتارهای کوچک باید توسط سازساز انجام شود. گیتارهای کلاسیک چپ‌دست کوچک در بازار کمیاب‌اند؛ اگر دنبال آن هستید، در آلنیکو ساز یاب بسازید تا آگهی‌های تازه را از دست ندهید.
انگیزه کودک و ظاهر گیتار
برای کودک، ظاهر گیتار هم مهم است. گیتاری که کودک از رنگ و ظاهرش خوشش بیاید، انگیزه بیشتری برای تمرین ایجاد می‌کند. اما ظاهر را فدای کیفیت نکنید: بعضی گیتارهای رنگی و ارزان کودکان در واقع اسباب‌بازی‌اند و کوک را نگه نمی‌دارند. گیتار باید پیش از هر چیز سالم، کوک‌پذیر و با ارتفاع سیم مناسب باشد. اگر ظاهر گیتار برای کودک مهم است، می‌توانید با کیف رنگی یا برچسب‌های قابل جدا شدن روی کیف، آن را شخصی‌سازی کنید.
نگهداری گیتار کودک
کودکان گاهی گیتار را روی زمین یا کنار تخت رها می‌کنند. یک پایه گیتار ساده یا قلاب دیواری به نظم کمک می‌کند و از آسیب جلوگیری می‌کند. به کودک یاد دهید پس از تمرین گیتار را در کیف یا روی پایه بگذارد، آن را کنار بخاری یا پنجره آفتابگیر نگذارد و سیم‌ها را با دستمال خشک تمیز کند. این عادت‌های ساده، عمر گیتار را بیشتر و ارزش فروش مجدد آن را حفظ می‌کنند.
نقش استاد در انتخاب سایز
استاد گیتار بهترین مشاور برای انتخاب سایز گیتار کلاسیک است. استاد هم جثه و دست کودک را می‌بیند، هم سطح و انگیزه او را می‌شناسد. پیش از خرید، از استاد بخواهید سایز پیشنهادی را بگوید و در صورت امکان، گیتار مورد نظر را در کلاس امتحان کنید. بسیاری از استادان از وضعیت بازار دست‌دوم هم آگاه‌اند و می‌توانند قیمت منصفانه را تخمین بزنند.
گیتار کوچک برای سفر
گیتارهای سایز ۳/۴ و ۱/۲ فقط برای کودکان نیستند. بسیاری از بزرگسالان یک گیتار کوچک برای سفر، کوهنوردی یا تمرین در محیط‌های کوچک دارند. گیتار کوچک سبک‌تر است، در صندوق عقب خودرو یا کابین هواپیما جای کمتری می‌گیرد و برای تمرین ساده یا همراهی آواز کافی است. اگر برای سفر گیتار کوچک می‌خرید، بدنه محکم و کیف پددار مهم‌تر از کیفیت صدای عالی است. در نظر داشته باشید که نواختن قطعات پیچیده کلاسیک روی گیتار کوچک برای دست بزرگسال سخت‌تر است، چون فاصله فرت‌ها کمتر است.
سؤال‌هایی که هنگام خرید گیتار کودک از فروشنده بپرسید
- سایز گیتار و طول سیم دقیقا چقدر است؟
- گیتار چند سال استفاده شده و کودک قبلی چند ساله بوده است؟
- آیا گیتار تعمیر شده یا ترک دارد؟
- ارتفاع سیم چطور است و گیتار تنظیم شده است؟
- آیا کیف، زیرپایی یا همراه دیگری همراه آن است؟
- آخرین بار کی سیم‌ها عوض شده‌اند؟
پاسخ روشن به این سؤال‌ها، همراه با بررسی حضوری یا ویدیوی دقیق، ریسک خرید گیتار کودک دست‌دوم را به حداقل می‌رساند.
جمع‌بندی انتخاب سایز گیتار کلاسیک
۱. سن، قد و طول دست نوازنده را بسنجید. ۲. در صورت امکان، گیتار را حضوری امتحان کنید. ۳. اگر در مرز دو سایز هستید، سایز کوچک‌تر را انتخاب کنید. ۴. به پهنای دسته و ارتفاع سیم هم توجه کنید. ۵. از استاد مشورت بگیرید. ۶. بازار دست‌دوم را برای صرفه‌جویی در نظر بگیرید. با رعایت همین چند نکته، سایز گیتار کلاسیک مناسبی انتخاب می‌کنید که یادگیری را لذت‌بخش‌تر می‌کند.
سایز گیتار و سلامت بدن
نواختن گیتاری که برای بدن نوازنده بزرگ است، فقط یادگیری را کند نمی‌کند؛ ممکن است به سلامت هم آسیب بزند. کودکی که مدام بازوی چپ را کاملا باز می‌کند یا شانه راست را بالا می‌برد تا به سیم‌ها برسد، پس از مدتی دچار خستگی و درد در شانه، گردن و مچ می‌شود. این مشکل در تمرین‌های طولانی بیشتر می‌شود. اگر کودک شما پس از تمرین از درد شانه یا مچ شکایت می‌کند، وضعیت نشستن و سایز گیتار را با استاد بررسی کنید. ساز مناسب، وضعیت درست بدن را ممکن می‌کند.
در کنار سایز درست، استفاده از زیرپایی یا تکیه‌گاه گیتار و استراحت کوتاه بین تمرین‌ها هم به حفظ وضعیت درست بدن و پیشگیری از خستگی کمک زیادی می‌کند.
اگر هنوز درباره سایز مطمئن نیستید، پیش از خرید با استاد کودک مشورت کنید.
مشورت کوتاه با استاد، از خرید دوباره و هزینه اضافه جلوگیری می‌کند.
پرسش‌های پرتکرار
گیتار سایز ۳/۴ برای بزرگسال مناسب است؟
برای بزرگسالان با قد کوتاه یا دست‌های کوچک، و همچنین به‌عنوان گیتار سفری، بله.
سایز گیتار کلاسیک روی صدا اثر دارد؟
بله. گیتارهای کوچک‌تر صدای کم‌حجم‌تر و روشن‌تری دارند. برای کودک، راحتی مهم‌تر از حجم صداست.
گیتار کودک را از کجا بخرم؟
گیتارهای کلاسیک سایز کوچک را در آگهی‌های گیتار کلاسیک آلنیکو ببینید و پیش از خرید، اندازه ساز را از فروشنده بپرسید.
