خرید گیتار آکوستیک دست دوم: ۹ نکته برای تشخیص ساز سالم

زمان مطالعه: ۶ دقیقه

گیتار آکوستیک چوب زنده‌ای است که به رطوبت، دما و نگهداری حساس است. برای همین خرید گیتار آکوستیک دست دوم بیشتر از هر سازی بازدید دقیق می‌خواهد. در این راهنما ۹ نکته‌ای را می‌گوییم که با آن‌ها یک آکوستیک سالم را از سازی که ترک یا تاب دارد تشخیص می‌دهید.

گیتار آکوستیک
گیتار آکوستیک (عکس: Niranjan Arminius، ویکی‌مدیا کامنز، CC BY-SA 4.0)

خلاصه در یک نگاه

  • مهم‌ترین چیز در آکوستیک سالم بودن صفحه رویی و بریج است.
  • صفحه رویی چوب یکپارچه (Solid) صدای بهتری دارد و با گذشت زمان بهتر هم می‌شود.
  • ترک، بلند شدن بریج و تاب دسته، ایرادهای پرهزینه‌اند.
  • اگر به صدای آمپلی‌شده نیاز دارید، مدل الکترو آکوستیک بگیرید و پیکاپش را امتحان کنید.

۱. صفحه رویی را زیر نور ببینید

ساز را زیر نور مایل بگیرید و دنبال ترک بگردید، به‌خصوص کنار دهانه صدا و پایین بریج. ترک‌ها معمولا در هوای خشک زمستان ایجاد می‌شوند؛ برای پیشگیری، نکات نگهداری گیتار در زمستان را بخوانید.

۲. بریج نباید بلند شده باشد

یک کاغذ نازک را زیر لبه بریج امتحان کنید. اگر کاغذ زیر بریج برود، بریج در حال جدا شدن است و تعمیرش هزینه دارد.

۳. برآمدگی پشت بریج

کمی برآمدگی طبیعی است، اما برآمدگی زیاد یعنی فشار سیم‌ها صفحه را جابه‌جا کرده است.

۴. صاف بودن دسته و ارتفاع سیم‌ها

اکشن بلند در آکوستیک رایج است و نواختن را سخت می‌کند. اگر سدل زیر بریج دیگر جای پایین آوردن ندارد، احتمالا زاویه دسته تغییر کرده است.

۵. چوب یکپارچه یا لایه‌ای؟

از لبه دهانه صدا نگاه کنید؛ در چوب یکپارچه، الیاف چوب از رو تا زیر ادامه دارد. سازهای لایه‌ای مقاوم‌ترند ولی صدای کمتری دارند.

۶. پیکاپ در مدل الکترو آکوستیک

ساز را به آمپلی فایر وصل کنید، باتری را چک کنید و پیچ‌های اکولایزر و تیونر داخلی را امتحان کنید.

۷. پیچ‌های کوک و فرت‌ها

کوک‌ها باید نرم بچرخند و کوک را نگه دارند. چند آکورد را در فرت‌های بالا بزنید و به گِز دقت کنید.

۸. صدا را گوش کنید

یک آکوستیک سالم صدای پر و ماندگار دارد. صدای خفه یا لرزش غیرعادی می‌تواند از جدا شدن چوب‌بندی داخلی باشد.

۹. قیمت را مقایسه کنید

در آگهی‌های آلنیکو، گیتار آکوستیک از حدود ۱۹ میلیون تومان برای مدل‌های اقتصادی تا بیش از ۱۸۰ میلیون تومان برای مدل‌هایی مثل Taylor قیمت دارد. برای چک‌لیست عمومی بازدید هم راهنمای خرید گیتار دست‌دوم را ببینید.

خرید گیتار آکوستیک دست دوم: چه برندهایی؟

در خرید گیتار آکوستیک دست دوم، برندهایی مثل Yamaha، Cort، Ibanez و Fender در رده اقتصادی و میانی، و Taylor و Martin در رده حرفه‌ای شناخته‌شده‌اند. برند معتبر یعنی کیفیت ساخت قابل‌پیش‌بینی‌تر و قطعات یدکی در دسترس‌تر.

برای آشنایی با ساختار و انواع گیتار آکوستیک، صفحه گیتار آکوستیک در ویکی‌پدیا را ببینید.

یادتان باشد که در آکوستیک، چوب و وضعیت نگهداری از برند هم مهم‌تر است؛ یک ساز ارزان‌تر که خوب نگهداری شده، از یک ساز گران ترک‌خورده بهتر است.

اندازه بدنه گیتار آکوستیک: کدام برای شما مناسب است؟

بدنه گیتار آکوستیک در اندازه‌های مختلف ساخته می‌شود و هر کدام صدای متفاوتی دارد. بدنه درِدنات (Dreadnought) بزرگ است، صدای پر و بیس قوی دارد و برای همراهی با آواز و ریتم مناسب است. بدنه کنسرت و گرند آدیتوریوم کمی کوچک‌ترند، صدای متعادل‌تری دارند و برای فینگراستایل راحت‌ترند. مدل‌های سفری و کوچک مثل GS Mini برای سفر، نوازندگان با قد کوتاه‌تر و تمرین روزانه انتخاب خوبی‌اند.

قبل از خرید گیتار آکوستیک دست دوم، ساز را در حالت نشسته و ایستاده در دست بگیرید. اگر دست راستتان روی بدنه راحت قرار نمی‌گیرد یا شانه‌تان درد می‌گیرد، اندازه ساز برای شما مناسب نیست، حتی اگر صدای خوبی داشته باشد.

سیم‌های گیتار آکوستیک و تاثیرشان روی صدا

گیتار آکوستیک سیم فلزی دارد و ضخامت سیم روی صدا و راحتی نوازندگی اثر مستقیم دارد. سیم ضخیم صدای بلندتر و پرتری می‌دهد اما فشار بیشتری به انگشتان و دسته می‌آورد. سیم نازک برای مبتدی‌ها راحت‌تر است. اگر ساز دست‌دوم سیم کهنه و زنگ‌زده دارد، صدا را مرده نشان می‌دهد؛ از فروشنده بپرسید آخرین بار کی سیم عوض شده است. گاهی یک دست سیم نو، سازی را که به نظر بی‌روح می‌آمد، کاملا زنده می‌کند.

رطوبت و گیتار آکوستیک: خطری که دیده نمی‌شود

چوب گیتار آکوستیک به رطوبت حساس است. در هوای خشک، چوب جمع می‌شود و ممکن است صفحه رویی ترک بخورد یا انتهای فرت‌ها از کنار دسته بیرون بزند. در هوای مرطوب، چوب باد می‌کند و ارتفاع سیم‌ها بالا می‌رود. در بیشتر شهرهای ایران، به‌خصوص در فصل سرما با روشن بودن بخاری، هوای خانه خشک می‌شود.

هنگام بازدید، لبه فرت‌ها را با انگشت لمس کنید. اگر تیز و بیرون‌زده‌اند، ساز در هوای خشک نگهداری شده است. از فروشنده بپرسید ساز را در کیف و با رطوبت‌ساز نگه می‌داشته یا نه. راهنمای کامل را در نگهداری گیتار در زمستان بخوانید.

چه ایرادهایی قابل چشم‌پوشی است و چه ایرادهایی نه؟

  • قابل چشم‌پوشی: خط و خش سطحی روی رنگ، کهنگی سیم، شل بودن جزئی پیچ‌های کوک، ساییدگی فرت‌های اول دسته در حد کم.
  • نیاز به تعمیر ولی قابل قبول با تخفیف: ارتفاع سیم بالا که با تنظیم ترس راد یا سوهان کاری سدل درست می‌شود، فرت‌های ساییده که نیاز به پرداخت دارند.
  • دلیل برای خرید نکردن: ترک عمیق در صفحه رویی، جدا شدن بریج از بدنه، شکستگی یا تعمیر نادرست سر دسته، دسته پیچ‌خورده که با ترس راد صاف نمی‌شود.

چک‌لیست کوتاه هنگام بازدید

  • ساز را زیر نور ببینید و صفحه رویی را از زاویه نگاه کنید.
  • کارت ویزیت یا کاغذ نازک را زیر لبه بریج امتحان کنید.
  • همه سیم‌ها را در همه فرت‌ها بنوازید و دنبال گِز بگردید.
  • کوک را چک کنید و ببینید بعد از چند دقیقه نوازندگی ثابت می‌ماند.
  • در مدل الکترو آکوستیک، ساز را به آمپلی فایر وصل کنید و پیچ‌های صدا را بچرخانید.
  • داخل بدنه را با چراغ گوشی نگاه کنید و دنبال چسب‌کاری و تعمیر قبلی بگردید.

خرید گیتار آکوستیک دست دوم از شهر دیگر

اگر ساز در شهر دیگری است، از فروشنده ویدیوی نزدیک از صفحه رویی، بریج و دسته بخواهید و نمونه صوتی بگیرید. آگهی‌هایی که در آلنیکو نمونه صوتی دارند، این کار را ساده‌تر می‌کنند. قبل از پرداخت، با کارشناسی رایگان آلنیکو قیمت و وضعیت آگهی را بسنجید و برای ارسال، از فروشنده بخواهید ساز را در جعبه سخت یا کیف ضخیم بسته‌بندی کند و سیم‌ها را کمی شل کند.

جمع‌بندی خرید گیتار آکوستیک دست دوم

خرید گیتار آکوستیک دست دوم اگر با حوصله و چک‌لیست انجام شود، یکی از به‌صرفه‌ترین راه‌ها برای رسیدن به یک ساز خوش‌صداست. در خرید گیتار آکوستیک دست دوم، اول اندازه و راحتی ساز را بسنجید، بعد صفحه رویی، بریج و دسته را بررسی کنید و در آخر صدا و قیمت را با آگهی‌های مشابه مقایسه کنید. اگر هنوز مردد هستید، قبل از خرید گیتار آکوستیک دست دوم از کارشناسی رایگان آلنیکو کمک بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار

آکوستیک بخرم یا کلاسیک؟

آکوستیک سیم فلزی و صدای روشن‌تری دارد و برای پاپ و همراهی آواز رایج است. کلاسیک سیم نایلونی دارد و برای انگشتان مبتدی راحت‌تر است.

ترک کوچک روی آکوستیک قابل تعمیر است؟

معمولا بله، اما هزینه دارد و باید از قیمت کم شود. ترک‌هایی که به بریج یا دسته رسیده‌اند جدی‌ترند.

آگهی‌های گیتار آکوستیک در آلنیکو را ببینید.